http://www.st.ac.th/av/inno_multimedia.htm กล่าวไว้ว่า สื่อประสมหรือสื่อหลายแบบ (Multimedia) เป็นเทคโนโลยีที่ช่วยให้คอมพิวเตอร์สามารถผสมผสานระหว่างข้อความ ข้อมูล
ตัวเลข ภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว และเสียง ตลอดจนระบบโต้ตอบกับผู้ใช้ (Interactive)
มาผสมผสานเข้าด้วยกัน
สื่อประสมหรือมัลติมีเดีย หมายถึงการนำเอาสื่อหลาย ๆ อย่าง เช่น รูปภาพ เทป
แผ่นโปร่งใส มาใช้ร่วมกัน เพื่อส่งเสริมให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดในการเรียนการสอน
ต่อมาเมื่อมีการนำคอมพิวเตอร์มาใช้มากขึ้น และสามารถใช้งาน ได้ทั้งภาพนิ่ง เสียง
ข้อความและภาพเคลื่อนไหว ทำให้ความหมายของสื่อประสมเปลี่ยนแปลงไป
ซึ่งส่วนประกอบหลัก ที่มีใช้ทั่วไปของคอมพิวเตอร์มัลติมีเดียจะมี CD-ROM sound
card และลำโพง เพิ่มเข้ามาในคอมพิวเตอร์
หรืออาจมีส่วนประกอบที่เกี่ยวกับการใช้งานวิดีโอด้วย
นอกจากนี้ยังมีความหมายรวมถึงการใช้การใช้คอมพิวเตอร์ควบคุมอุปกรณ์อื่น ๆ เช่น
เครื่องวิดีโอเทปเสียง ซีดีรอม กล้องดิจิตอล โทรทัศน์ฯลฯ ให้ทำงานร่วมกัน
การใช้คอมพิวเตอร์ควบคุมอุปกรณ์หลาย ๆ อย่างดังกล่าวจะต้องอาศัย
โปรแกรมคอมพิวเตอร์ (Software) และอุปกรณ์ (Hardware)
ต่าง ๆ ประกอบกัน บางครั้งจึงเรียกว่าสถานีปฏิบัติการมัลติมีเดีย (Multimedia
workstation)
ไฮเปอร์มีเดีย หมายถึง โปรแกรมคอมพิวเตอร์มัลติมีเดีย นำเสนอสารสนเทศต่าง ๆ
ในรูปของ ตัวอักษร ภาพ เสียง และการเคลื่อนไหว โดยผู้ใช้สามารถเชื่อมโยง
เลือกหรือเปลี่ยนแปลงวิธีการ ตลอดจนขั้นตอนการเรียนรู้ได้ตามที่กำหนด ไว้ในโปรแกรม
ลักษณะของสื่อประสม
การนำสื่อหลายชนิดมาผสมผสานเข้าด้วยกัน
โดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์เป็นตัวจัดการ และควบคุมให้สื่อต่าง ๆ ให้
แสดงผลออกมาทางหน้าจอและลำโพงของคอมพิวเตอร์ อันประกอบไปด้วย
1. ภาพ ได้แก่ ภาพนิ่ง ภาพกราฟิก ภาพเคลื่อนไหว และภาพวีดิทัศน์
2. เสียง ได้แก่ เสียงบรรยาย เสียงสนทนา ดนตรี และเสียงประกอบอื่น ๆ
3. ข้อความ ซึ่งคอมพิวเตอร์สร้างจากข้อมูลตัวอักษร
4. ความสามารถโต้ตอบกับผู้ใช้ได้ (interactivity) คือ
ความสามารถในการจัดการกับข้อมูลภาพและเสียง
ให้แสดงผลบนจอในลักษณะที่โต้ตอบกับผู้ใช้ได้ ไม่ใช่การแสดงผลรวดเดียวจบ (run
through) แบบวีดิทัศน์ หรือภาพยนตร์ และไม่ใช่การสื่อสารทางเดียว (one-way
communication) คือ ผู้ชมเป็นผู้ดูฝ่ายเดียวอีกต่อไป
คุณค่าและข้อจำกัดของสื่อประสม
คุณค่า
1.
ผู้เรียนมีโอกาสศึกษาตามความสามารถและความสนใจจากสื่อหลายประเภท
และได้รับประสบการณ์ที่มีคุณค่า
2.
ช่วยลดเวลาการเรียนและการสอนทั้งผู้เรียนและผู้สอน แต่ประสิทธิภาพการเรียนไม่ลดลง
3. ช่วยเพิ่มพูนกระบวนการเรียนเพื่อรอบรู้และลดปัญหาการสอบตก
4.
ช่วยในการประเมินผลการสอนและการปรับปรุงการสอน
ข้อจำกัด
1.
สื่อประสมที่ดีนั้นบูรณาการได้มากกว่าสื่อเฉพาะอย่าง
2. สื่อประสมสำหรับการเรียนการสอนบางอย่าง
มีข้อจำกัดเกี่ยวกับสถานที่และเครื่องมือเครื่องใช้
3.
ใช้งบประมาณและเวลามากในการเตรียมการเพื่อการผลิตหรือการจัดทำ
http://www.idis.ru.ac.th/report/index.php?topic=5903.0 กล่าวไว้ว่า
สื่อประสม (multimedia theory) เป็นการนำเอาสื่อการสอนหลาย ๆ อย่าง มาสัมพันธ์กัน และ
มีคุณค่าที่ส่งเสริมซึ่งกันและกันอย่างมีระบบ
สื่อการสอนอย่างหนึ่งอาจใช้เพื่อเร้าความสนใจ
ในขณะที่อีกสื่อใช้อธิบายข้อเท็จจริงของเนื้อหา การใช้สื่อประสมจะช่วยให้ผู้เรียน
มีประสบการณ์จากประสาทสัมผัส ให้นักเรียนได้ค้นพบวิธีการ
ที่จะเรียนในสิ่งที่ต้องการได้ด้วยตนเองมากยิ่งขึ้น
กิดานันท์
มลิทอง (2544, หน้า 6-7) ได้อธิบายว่า สื่อประสม หมายถึง
การนำสื่อหลาย ๆ ประเภทมาใช้ร่วมกันทั้งวัสดุ อุปกรณ์ และวิธีการ
เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลสูงสุดในการเรียนการสอน ส่วน ชัยยงค์
พรหมวงศ์ (2533) กล่าวว่า
การใช้สื่อประสมจะช่วยให้ผู้เรียนมีประสบการณ์จากประสาทสัมผัสที่ผสมผสานกัน
ได้พบวิธีการที่จะเรียนในสิ่งที่ต้องการได้ด้วยตนเองมากยิ่งขึ้น
หรือมีอีกความหมายหนึ่งว่า สื่อประสม หมายถึง การนำวัสดุอุปกรณ์ชนิดต่าง ๆ เช่น
ภาพยนตร์ โทรทัศน์ สไลด์ ฟิล์มสตริป รูปภาพ หุ่นจำลอง หนังสือ เป็นต้น
ซึ่งมีเนื้อหาสาระสัมพันธ์กับกิจกรรมการเรียนการสอน
แล้วเลือกมาประกอบกันเพื่อใช้ในการเรียนการสอนในแต่ละครั้งซึ่งความหมายของสื่อประสมที่กล่าวมาข้างต้นนั้น
สอดคล้องกับแนวคิดของ สมสิทธิ จิตรสถาพร (2547) ที่กล่าวเสริมว่า
สื่อประสม (multimedia) หมายถึง
การใช้สื่อหลายอย่างประกอบกันอย่างเป็นระบบ
องค์ประกอบของสื่อประสม
1) ภาพนิ่ง
2) ภาพเคลื่อนไหว
3) ภาพเคลื่อนไหวแบบวีดิทัศน์
4) เสียง
5) ส่วนต่อประสาน และ
6) การเชื่อมโยงหลายมิติ
ลักษณะของสื่อประสมที่ดี
1) มีความสะดวกในการใช้
2) มีการตรวจสอบและพัฒนาแล้ว
3) มีครบตามจำนวนผู้เรียน
4) เคยทดลองแล้วมาหลายครั้ง
5) สามารถยืดหยุ่นได้
6) ส่งเสริมความแตกต่างระหว่างบุคคล และ
7) ใช้สื่อการสอนหลาย ๆ
อย่างที่สัมพันธ์กันและสอดคล้องกับเนื้อหา มีการจัด
และประเมินผลแบบอิงเกณฑ์หรือตามจุดประสงค์การเรียนรู้
ประโยชน์ของสื่อประสมต่อการเรียนการสอน
1) เป็นสื่อที่ส่งเสริมการเรียน
การสอนด้วยตนเอง
2) สามารถเป็นแบบจำลองสถานการณ์หรือให้ตัวอย่างที่เป็นแบบฝึกและการเรียนการสอนที่ไม่เป็นแบบฝึก
3) มีภาพประกอบเนื้อหาและสนับสนุนการ มีปฏิสัมพันธ์
4) เป็นสื่อที่สามารถพัฒนาเพื่อช่วยในการตัดสินใจ
5) ผู้ใช้สามารถควบคุมด้วยตนเอง
6) สามารถสร้างแรงจูงใจได้ดี
7) ช่วยพัฒนาความเข้าใจและเพิ่มศักยภาพเกี่ยวกับวิธีการคิด
8) สามารถจัดการด้านเวลาการเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
9) มีปริมาณข้อมูลมากมายและหลากหลายรูปแบบ และ
10) มีการนำเสนอวัฒนธรรมแบบผสมผสาน
สื่อประสม
(multimedia) หมายถึงการนำสื่อหลาย ๆ อย่างมาใช้ประกอบกันอย่างเป็นระบบ
โดยลักษณะของสื่อประสมที่ดีนั้นจะต้องมีความสอดคล้องกับเนื้อหาหรือตามจุดประสงค์การเรียนรู้ ช่วยส่งเสริมความแตกต่างระหว่างบุคคล
มีการตรวจสอบและเคยทดลองใช้มาแล้วมีความสะดวกในการนำไปใช้ และครบตามจำนวนผู้เรียน
จากลักษณะที่ดีของสื่อประสมทำให้สื่อประสมมีประโยชน์ในการใช้งานเป็นที่ยอมรับทั่วไป
โดยเป็นสื่อที่ส่งเสริมการเรียนการสอนด้วยตนเอง สามารถเป็นแบบจำลองสถานการณ์ได้
มีภาพประกอบเนื้อหาเพื่อช่วยพัฒนาความเข้าใจและเพิ่มศักยภาพเกี่ยวกับวิธีการคิด
ช่วยในการจัดการด้านเวลาในการเรียนได้ดี และมีปริมาณข้อมูลหลากหลายรูปแบบ
http://sps.lpru.ac.th/script/show_article.pl?mag_id=6&group_id=29&article_id=362 กล่าวไว้ว่า สื่อประสม(Multimedia) เป็นสื่อการสอนที่ผู้สอนใช้สื่อร่วมกันหลาย ๆ อย่างในปัจจุบันได้มีการนำวัสดุมาผลิตเป็นชุดสื่อประสมโดยผลิตขึ้นตามขั้นตอนการใช้ของระบบการสอนโดยจัดเป็น "ชุดการสอน"(Teaching Package) สำหรับให้ผู้สอนใช้สอนแต่ละวิชา และเป็น"ชุดการเรียน"(Learning Package) ของแต่ละวิชาสำหรับให้ผู้เรียนสามารถใช้เรียนได้ด้วยตนเอง
http://sps.lpru.ac.th/script/show_article.pl?mag_id=6&group_id=29&article_id=362 กล่าวไว้ว่า สื่อประสม(Multimedia) เป็นสื่อการสอนที่ผู้สอนใช้สื่อร่วมกันหลาย ๆ อย่างในปัจจุบันได้มีการนำวัสดุมาผลิตเป็นชุดสื่อประสมโดยผลิตขึ้นตามขั้นตอนการใช้ของระบบการสอนโดยจัดเป็น "ชุดการสอน"(Teaching Package) สำหรับให้ผู้สอนใช้สอนแต่ละวิชา และเป็น"ชุดการเรียน"(Learning Package) ของแต่ละวิชาสำหรับให้ผู้เรียนสามารถใช้เรียนได้ด้วยตนเอง
การใช้สื่อในการเรียนการสอนโดยทั่วไปแล้วชุดสื่อประสมจะจัดอยู่ในกล่องหรือแฟ้มซึ่งประกอบด้วย
1.คู่มือ สำหรับผู้สอนในการใช้ชุดการสอน
และสำหรับผู้เรียนในการใช้ชุดการเรียน
2.คำสั่ง เพื่อกำหนดแนวทางในการสอนหรือการเรียน
3.เนื้อหาบทเรียน จัดอยู่ในรูปของสไลด์
ฟิล์มสทริป เทปบันทึกเสียง วัสดุกราฟิคม้วนวีดิทัศน์ หนังสือบทเรียน ฯลฯ
4.กิจกรรมการเรียน เป็นการให้ผู้เรียนทำรายงาน
กิจกรรมที่กำหนดให้หรือค้นคว้าต่อจากที่ไปเรียนแล้วเพื่อความรู้ที่กว้างขวางขึ้น
5.แบบทดสอบ
เป็นแบบทดสอบเกี่ยวกับเนื้อหาบทเรียนนั้นเพื่อการประเมินผลห้องสื่อประสม
ในปัจจุบันสถาบันการศึกษาต่าง
ๆ จะจัดให้มีห้องสื่อประสมขึ้น เพื่อเป็นห้องรวมวัสดุอุปกรณ์ชนิดต่าง ๆ
ไว้ด้วยกันเพื่อความสะดวกในการใช้สื่อประสมในการสอน โดยในห้องสื่อประสม
จะประกอบด้วยอุปกรณ์หลายอย่าง อาทิเช่น เครื่องฉายแผ่นโปร่งใส เครื่องฉายสไลด์
เครื่องคอมพิวเตอร์ เครื่อง PC Viewer (เป็นเครื่องที่ต่อกับเครื่องคอมพิวเตอร์และวางบนเครื่องฉายแผ่นโปร่งใส
เพื่อเสนอข้อมูลจากเครื่องคอมพิวเตอร์ขึ้นบนจอภาพ) เครื่องเล่นวีดิทัศน์ จอภาพ ฯลฯ
การนำอุปกรณ์ต่างๆ
มารวมกันไว้ในห้องเดียวกันทำให้ผู้สอนเกิดความสะดวกในการสอนเป็นอย่างยิ่ง
และทำให้การสอนเป็นไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ
สรุป
ที่มา
http://sps.lpru.ac.th/script/show_article.pl?mag_id=6&group_id=29&article_id=36เข้าถึงเมื่อวันที่ 20 สิงหาคม 2555